Nowa klasyfikacja budżetowa sądy i prokuratura

Szkolenie przeznaczone dla Ministerstwa Sprawiedliwości, kadry kierowniczej sądów powszechnych, kadry kierowniczej sądów administracyjnych, kadry kierowniczej prokuratury oraz dyrektorów finansowych, głównych księgowych i księgowych sądów i prokuratury oraz IPN.

W Dzienniku Ustaw z 28 kwietnia 2026 roku Minister Finansów i Gospodarki (pozycja 582) opublikował całkiem nową klasyfikację budżetową, czyli Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 roku w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych. Ustawa z 27 lutego 2026 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 30 marca 2026 poz.426) zawiera przepisy mające na celu wdrożenie rozwiązań zmierzających do zrealizowania Reformy Systemu Budżetowego (RSB) w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).

Nowe przepisy wprowadzają zamiany w systemie klasyfikacyjnym – wprowadzają przede wszystkim nowy układ grup wydatków budżetu państwa (i budżetów jednostek samorządu terytorialnego) określonych w ustawie o finansach publicznych w art. 124 (i odpowiednio art. 236). Dotychczasowe grupy wydatkowe zostaną zastąpione nowymi, co w fundamentalny sposób wpływa na planowanie budżetowe i wykonywanie budżetu sądu i prokuratury. Przykładowo dotychczasowe wydatki bieżące na zakup np. sprzętu i uzbrojenia, komputerów, środków trwałych o wartości do 10 tysięcy złotych, zbiorów bibliotecznych czy środków dydaktycznych stanowiących środki trwałe staja się z mocy prawa wydatkami majątkowymi.

Zmiany klasyfikacji budżetowej wynikają z faktu, iż odstępuje się w niej od uwzględniania Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). W wyniku wieloletnich zmian i ewolucji klasyfikacji budżetowej oraz obszarów objętych klasyfikacją PKD, dotychczasowe powiązania między nimi straciły swoje uzasadnienie i użyteczność. Zmiany zachowują obecną strukturę klasyfikacji i podział na: dział, rozdział, paragraf. W związku z tym najistotniejsze zmiany są wprowadzane w części paragrafowej klasyfikacji. W rozporządzeniu ujęto nowe numery paragrafów wchodzące w skład nowych grup wydatkowych określonych w art. 124 (i odpowiednio w art. 236) ustawy o finansach publicznych. Zastosowana zostanie również nowa zasada „dwustronności” podziałek w odniesieniu do większości tytułów występujących zarówno po stronnie dochodów jak i wydatków.

Zmieniona klasyfikacja będzie lepiej odpowiadać na potrzeby budżetowe i statystyczne. Celem zmiany jest zwiększenie przejrzystości informacji pozyskiwanych za pomocą klasyfikacji, a także zapewnienie większej spójności z systemami statystycznymi. Ministerstwo Finansów opracowało specjalne klucze przejścia z dotychczasowej klasyfikacji paragrafowej na nową, które zostaną udostępnione uczestnikom szkolenia.

W 2027 roku w celu zapewnienia jednolitego ewidencjonowania danych w zakresie gospodarowania środkami publicznymi minister właściwy do spraw finansów publicznych będzie zamieszczał na stronie internetowej wytyczne w zakresie przypisywania paragrafów klasyfikacji do kont księgowych.

Nowe przepisy spowodują zmiany w obszarze zarządzania budżetem państwa. Daniny publiczne, w tym podatek VAT staje się ustawowym wydatkiem bieżącym, co zmienia sposób rozliczania podatku VAT w sądach i w prokuraturze.

Nowe przepisy spowodują również zmiany w obszarze zarządzania inwestycjami publicznymi, gdyż obejmują pakiet przepisów, które mają na celu zwiększenie przejrzystości procesu planowania inwestycji publicznych, poprawę jakości przygotowania i zbierania danych na temat nowych inwestycji, a w rezultacie zwiększenie efektywności i gospodarności wydatkowania środków publicznych.

Program szkolenia:

1. Podstawy prawne systemu finansów publicznych w Polsce i zmiany z 30 kwietnia 2024 roku dyrektywy ws. ram budżetowych, a obowiązek wdrożenia ESA2010.
2. Reforma systemu budżetowego (RSB) w sądach i w prokuraturze – nowy art. 124 (oraz zmieniony art. 236) w ustawie o finansach publicznych (UoFP) i konflikt nowych przepisów z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2012 roku w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia gospodarki finansowej i działalności inwestycyjnej sądów powszechnych.
3. Nowe rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 roku w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych – nowa klasyfikacja budżetowa i jej związek z nowym art. 124 UoFP.
4. Nowy załącznik nr 1 – nowa klasyfikacja działów i rozdziałów.
5. Nowy załącznik nr 2 – klasyfikacja paragrafów dochodów, przychodów i środków oraz paragrafów wydatków i środków, czwarta cyfra klasyfikacji budżetowej, grupy wydatków BP, grupy wydatków JST, nowe nazwy paragrafów oraz nowe objaśnienia.
6. Nowy załącznik nr 3 – klasyfikacja paragrafów przychodów, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 4 UoFP oraz paragrafów rozchodów o których mowa w art.6 ust 2 UoFP.
7. Nowy załącznik nr 4 i nr 5 – szczegółowa klasyfikacja wydatków dla zadań z zakresu bezpieczeństwa zewnętrznego oraz szczegółowa klasyfikacja wydatków dla zadań z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego.
8. Nowe numery i nowe nazwy paragrafów oraz znaczenie symboli „D” i „W” – nowa zasada dwustronności podziałek klasyfikacji budżetowej.
9. Symbole dla grup wydatków i ich związek z nowym art. 124 (i odpowiednio z art. 236 UoFP).
10. Klucz przejścia dochody i klucz przejścia wydatki za starej na nową klasyfikację budżetową wg. wyjaśnień MF do nowej klasyfikacji budżetowej – analiza poszczególnych paragrafów i ich grup.
11. Wybrane zagadnienia z praktyki oraz wynikające z przyjętych księgowań problemy z wdrożeniem nowej klasyfikacji i kluczem przejścia, wymagające zmian w polityce rachunkowości na rok 2026 –np. paragraf 453 a paragraf 101 i problem z podatkiem VAT, paragraf 424 a paragraf 701 i 777 i problem z środkami dydaktycznymi, paragraf 421 a paragraf 778 i paragrafy 701, 703, 711 oraz problem z niskocennymi środkami trwałymi, itp..
12. Wstępne wytyczne w zakresie przypisywania paragrafów klasyfikacji budżetowej do kont księgowych 2027 – ujednolicenie księgowań i zastosowania podziałek klasyfikacji budżetowej na kontach księgowych w świetle nowego art 40a ustawy o finansach publicznych w roku 2026 w celu prawidłowego przejścia na nowe przepisy obowiązujące w roku 2027.
13. Nowa nota budżetowa 2027 a problem starego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2012 roku w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia gospodarki finansowej i działalności inwestycyjnej sądów powszechnych.
14. Odpowiedzi na pytania.