Reforma systemu budżetowego 7.10

Szkolenie 1-dniowe dla wszystkich gmin, miast, powiatów, województw i ich urzędów oraz wszystkich samorządowych jednostek budżetowych i zakładów budżetowych, a także CUW.

Ustawa z 27 lutego 2026 roku o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 30 marca 2026 poz.426) zawiera przepisy mające na celu wdrożenie rozwiązań zmierzających do zrealizowania Reformy Systemu Budżetowego (RSB) w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).

W Dzienniku Ustaw z 28 kwietnia 2026 roku Minister Finansów i Gospodarki (pozycja 582) opublikował całkiem nową klasyfikację budżetową, czyli Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 roku w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych.

Nowe przepisy wprowadzają zamiany w systemie klasyfikacyjnym – wprowadzają przede wszystkim nowy układ grup wydatków budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego określonych w ustawie o finansach publicznych (art. 236 i odpowiednio art. 124). Dotychczasowe grupy wydatkowe zostaną zastąpione nowymi, co w fundamentalny sposób wpływa na planowanie budżetowe i wykonywanie budżetu. Przykładowo dotychczasowe wydatki bieżące na zakup np. komputerów, zbiorów bibliotecznych czy niektórych środków dydaktycznych stanowiących środki trwałe staja się z mocy prawa wydatkami majątkowymi. Duża zmiana dotyczy również podatku VAT. Zgodnie z obowiązującymi od 14 kwietnia 2026 roku przepisami podatek VAT jest ustawowym wydatkiem bieżącym.

Zmiany klasyfikacji budżetowej zachowują obecną strukturę klasyfikacji i podział na: dział, rozdział, paragraf. W związku z tym najistotniejsze zmiany są wprowadzane w części paragrafowej klasyfikacji. W rozporządzeniu ujęto nowe numery paragrafów wchodzące w skład nowych grup wydatkowych określonych w art. 236 i odpowiednio w art. 124 ustawy o finansach publicznych. Zastosowana zostanie również nowa zasada „dwustronności” podziałek w odniesieniu do większości tytułów występujących zarówno po stronnie dochodów jak i wydatków.

Zmieniona klasyfikacja będzie lepiej odpowiadać na potrzeby budżetowe i statystyczne. Celem zmiany jest zwiększenie przejrzystości informacji pozyskiwanych za pomocą klasyfikacji, a także zapewnienie większej spójności z systemami statystycznymi. Ministerstwo Finansów opracowało specjalne klucze przejścia z dotychczasowej klasyfikacji paragrafowej na nową, które zostaną udostępnione uczestnikom szkolenia.

Nowe przepisy spowodują zmiany w obszarze zarządzania budżetem jednostki samorządu terytorialnego, w tym w zakresie zadań zleconych i dotyczą m.in. usprawnienia procesów związanych z opracowaniem projektów planów/planów finansowych wg. nowych przepisów na rok 2027.

Wdrażając nowe przepisy nie można jednak zapomnieć o obowiązkach związanych z KSeF i z art.249 ustęp 3 UoFP dla urzędów gmin i miast, starostw powiatowych i urzędów marszałkowskich w zakresie używania nowego paragrafu 101. Warto też zauważyć wdrażając nowe przepisy, że od 2027 roku na wyciągu bankowym musi być podany numer KSeF w płatnościach.

Program szkolenia:

1. Wprowadzenie do RSB i terminy obowiązywania nowych przepisów – podstawy prawne systemu finansów publicznych w Polsce oraz zmiany prawa UE, w tym zmiany dyrektywy ws. ram budżetowych i obowiązek wdrożenia rozporządzenia ESA2010 najpóźniej do 31.12.2025 roku a reforma systemu budżetowego (RSB) i nowa klasyfikacja budżetowa.
2. Nowe ujednolicone zasady grupowania wydatków budżetowych w świetle art. 236 UoFP i skorelowanego art.124 UoFP.
3. Nowość: transfery bieżące a transfery majątkowe i ich definicja oraz zastosowanie w praktyce w roku 2027.
4. Nowość: wydatki bieżące a wydatki majątkowe i ich definicja – zaliczenie podatku VAT do ustawowych wydatków bieżących oraz zaliczenie zakupu niskocennych środków trwałych, zbiorów bibliotecznych i niektórych środków dydaktycznych do ustawowych wydatków majątkowych.
5. Pozostałe zmiany przepisów ustawy o finansach publicznych, w tym potrącenia kar umownych bez ich wykazywania jako dochód i jako wydatek, zmiana uprawnienia do zaciągania zobowiązań wieloletnich JST i problem z zadaniami finansowanymi pozabudżetowo np. AOON, OW, FP, KFS, PFRON, zadania zlecone i odsetki od zadań zleconych, w tym problem z rozliczaniem nieruchomości Skarbu Państwa po uznaniu podatku VAT jako ustawowego wydatku bieżącego.
6. Nowe rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 20 kwietnia 2026 roku w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych – nowa klasyfikacja budżetowa i jej związek z nowym art. 236 UoFP.
7. Nowy załącznik nr 1 – nowa klasyfikacja działów i rozdziałów, w tym problem z SMUP w JST i rozdziału 60010.
8. Nowy załącznik nr 2 – klasyfikacja paragrafów dochodów, przychodów i środków oraz paragrafów wydatków i środków, czwarta cyfra klasyfikacji budżetowej, grupy wydatków JST, nowe nazwy paragrafów, nowe objaśnienia, nowe numery i nowe nazwy paragrafów oraz znaczenie symboli „D” i „W” – nowa zasada dwustronności podziałek klasyfikacji budżetowej.
9. Danina publiczna jako ustawowy wydatek bieżący – VAT jako dochód budżetu państwa i VAT jako ustawowy (statutowy) wydatek bieżący gminy, powiatu, województwa.
10. Przygotowanie do wdrożenia nowego paragrafu 101 Podatek od towarów i usług (VAT) – dostosowanie polityki rachunkowości do zasad wyceny aktywów i pasywów obowiązujących w jednostkach budżetowych oraz zasad prezentacji danych w sprawozdawczości budżetowej typu „RB”.
11. Analiza instrukcji do poszczególnych sprawozdań typu „RB” i pełnych wzajemnych sprzeczności wyjaśnień MF, RIO, KRRIO i NIK dotyczących dochodów i wydatków budżetowych z podatkiem VAT – problem samorządowych jednostek budżetowych wpłacających VAT do budżetu JST na zmniejszenie paragrafu dochodów a problem jednostek używających paragrafu 453 do VAT naliczony do odliczenia.
12. Problem szczególny: płatności a obowiązek podawania numeru KSeF na płatności i zgodność dochodów i wydatków budżetowych wykazywanych w sprawozdaniu typu „RB” z wyciągiem bankowym.
13. Problem żłobków, przedszkoli, szkół, internatów, burs, sanepidu, weterynarii i innych jednostek, które wskutek błędnych interpretacji do dziś nie wdrożyły art. 60-67 ustawy o finansach publicznych i błędnie generują faktury VAT w KSeF lub poza KSeF lub dokumentują sprzedaż na kasach fiskalnych.
14. Wzory i schematy prawidłowych księgowań oraz przepływów finansowych podatku VAT i MPP dla urzędu i samorządowych jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, w tym z uwzględnieniem wydzielonych rachunków dochodów, o których mowa w art. 223 ustawy o finansach publicznych: (załącznik 3) / urząd (załącznik 3 paragraf 9) / organ budżetowy (załącznik 2) oraz prawidłowe zastosowanie paragrafu 453 VAT w świetle art. 249 ustęp 3 ustawy o finansach publicznych i art. 4-5 ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie zadań własnych i zleconych z uwzględnieniem mechanizmu podzielonej płatności.
15. Klucze przejścia wg. praktyki i przypisywanie paragrafów do kont księgowych wg. starej i nowej klasyfikacji budżetowej oraz wynikające z błędnych księgowań problemy z kluczem przejścia wymagające zmian w polityce rachunkowości na rok 2026 – klucz przejścia dochody (paragraf 014) i klucz przejścia wydatki (paragraf 453) za starej na nową klasyfikację budżetową (paragraf 101) i odmienne jego zastosowanie w SJB niż w PJB oraz inne przykłady z praktyki, np. paragraf 424 a paragraf 701 i 777 i problem z środkami dydaktycznymi, paragraf 421 a paragraf 701, 702 i paragraf 711 i 712 i problem z niskocennymi środkami trwałymi np. komputerami oraz WNiP, paragraf 605 i 606 a paragraf 720 itp..
16. Obroty i salda poszczególnych kont jako dane księgowe, a zasady sporządzania sprawozdań z podatkiem VAT w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego: RB-27S, RB-27ZZ, RB-28S, RB-34S oraz specyfika sprawozdań w zakresie operacji finansowych: RB-Z i RB-N.
17. Nowa klasyfikacja budżetowa w praktyce w poszczególnych rodzajach jednostek – podstawowe zasady wdrożenia RSB i nowej klasyfikacji budżetowej w urzędach, w żłobkach, w przedszkolach, w szkołach, w jednostkach pomocy społecznej, w urzędach pracy, w zarządach dróg, w gospodarce komunalnej, w pozostałych samorządowych jednostkach i zakładach budżetowych oraz w centrach usług wspólnych.Odpowiedzi na pytania.